تحول دیجیتال در کسب و کار

تحول دیجیتال یکی از انقلابیترین تغییرات عصر حاضر است که در هر زمینهای، از مدیریت گرفته تا تعاملات مشتریان، اثری عمیق بر جای گذاشته است.
در حوزه بازاریابی، این پدیده از ابزارهایی نظیر هوش مصنوعی، اتوماسیون، و تجزیهوتحلیل دادهها استفاده میکند تا راههای کاملاً جدیدی برای دستیابی به اهداف تجاری ایجاد کند. این مقاله به بررسی نحوه تغییر تحول دیجیتال در بازاریابی، چالشهای پیرامون آن و فرصتهایی که برای رشد کسبوکارها فراهم میآورد، میپردازد.
آنچه در این مقاله میخوانید
Toggleتحول دیجیتال در کسب و کار
تحول دیجیتال به فرآیند بازسازی ساختارها، سیستمها و فرآیندها با کمک فناوریهای نوین اشاره دارد. در بازاریابی، این مفهوم به معنای استفاده از تکنولوژی برای بهبود تعاملات با مشتریان، بهینهسازی استراتژیها و ایجاد تجربههای دیجیتالی جذاب است.
تحول دیجیتال، تغییری شگرف در عملکرد یک سازمان و یا یک کشور با محوریت فناوریهای تحولآفرین است. اینترنت اشیا، رایانش ابری، اپلیکیشنهای موبایل، رسانههای اجتماعی، واقعیت مجازی و افزوده، تحلیلگری داده، هوش مصنوعی و بلاکچین از مهمترین انواعِ فناوریهای تحولآفرین هستند. تأکید میکنم تحول دیجیتال به معنی استفاده تزئینی و مدگرایانه از فناوریهای نامبرده نیست، بلکه زمانی میتوانیم مدعی تحول دیجیتالی شویم که این فناوریها، مدلهای کسبوکار، تجربههای ذینفعان (مانند مشتریان و کارکنان در سطح سازمانی و شهروندان در سطح ملی) و فرآیندهای عملیاتی ما را به نحو مطلوبی زیر و رو کرده باشند.
تحول دیجیتال سازمانی به معنای ساخت سازمانی در تراز عصر دیجیتال میباشد. به بیان دیگر تحول دیجیتال سازمانی یعنی ایجاد قابلیتهای سازمانی جدید که بتواند موفقیت سازمان را در عصر دیجیتال تضمین نماید. اگر این تعریف را مبنای کار قرار دهیم دیگر دچار این خطای راهبردی نمیشویم که تحول دیجیتالی را معادل با فناوری اطلاعات بدانیم. گستره تحول دیجیتال کل سازمان است، جایی که باید با بهکارگیری فناوریهای تحولآفرین کلیه ابعاد سازمان را در عصر دیجیتال بازتعریف نمود.
در یک کسبوکار دیجیتال نیازمند داشتن استراتژی تحول دیجیتال بهمنظور ایجاد تجربه خوشایند برای ذینفعان بهویژه ایجاد تجربه دیجیتال مشتری هستیم. در اقتصاد دیجیتال کنونی بدون دگردیسی دیجیتال که بهمعنای تحولآفرینی با محوریت فناوری دیجیتال است، نمیتوان به اثرات تحول دیجیتال دست پیدا کرد. فراموش نکنیم یکی از مهمترین ابعاد تحول دیجیتال سازمانی ارتقا فرآیندهای کسبوکار با بهرهگیری هوشمندانه از فناوریهای تحولآفرین است.
موارد کلیدی در بازاریابی دیجیتالی
- بازاریابی مبتنی بر داده: استفاده از اطلاعات مشتریان برای خلق پیامهای دقیقتر.
- خودکارسازی فرآیندها: بهینهسازی کارها برای افزایش بازدهی کمپینها.
- تعاملات همهکاناله: ایجاد نقاط تماس بینقص در تمامی کانالها.
تحول دیجیتال و تأثیر آن بر مدلهای کسبوکار
تأثیر تحول دیجیتال بر مسیر تجربه مشتری
یکی از مهمترین جنبههای تحول دیجیتال، بهبود تجربه مشتری از مرحله جستوجو تا خرید و خدمات پس از فروش است. شرکتها از ابزارهایی نظیر هوش مصنوعی و دادهمحوری بهره میبرند تا سفری شخصیسازیشده برای مشتریان ایجاد کنند.
رویکردهای نوین:
تحلیل رفتار مشتری: شناسایی نیازها و الگوهای مصرف برای تطبیق خدمات.
تعاملات شخصیسازیشده: ارائه پیشنهادات منحصربهفرد به مشتریان با استفاده از الگوریتمهای پیشرفته.
پشتیبانی هوشمند: استفاده از چتباتها و ابزارهای خودکار برای رفع نیازها بهصورت ۲۴/۷.
تکنولوژیهایی که تحول دیجیتال را پیش میبرند:
تحول دیجیتال از ابزارهای متعددی استفاده میکند تا نتایج موردنظر را بهدست آورد. در این بخش به برخی از آنها میپردازیم:
رایانش ابری (Cloud Computing)
این فناوری به سازمانها امکان میدهد که دادهها و برنامههای خود را در هر مکان و زمان مدیریت کنند و مقیاسپذیری بالایی داشته باشند.
یادگیری ماشینی (Machine Learning)
یادگیری ماشینی بخش مهمی از تحول دیجیتال در بازاریابی است که پیشبینی رفتار مشتریان و شناسایی الگوهای پنهان را تسهیل میکند.
واقعیت افزوده و مجازی (AR/VR)
این تکنولوژیها امکان ایجاد تجربههای جذابتر و تعاملیتر را فراهم میکنند.
اینترنت اشیاء (IoT)
با استفاده از IoT، برندها میتوانند دادههای دقیقتری از کاربران جمعآوری کرده و ارتباطات هوشمندانهتری برقرار کنند.
تأثیرات اقتصادی تحول دیجیتال
علاوه بر تأثیرات فنی، تحول دیجیتال تأثیری چشمگیر بر اقتصاد شرکتها نیز داشته است. بازدهی افزایشیافته، کاهش هزینههای اجرایی و دسترسی به بازارهای جدید تنها بخشی از نتایج این انقلاب دیجیتالی هستند.
چشمانداز اقتصادی:
- کاهش هزینهها: از طریق خودکارسازی و استفاده از ابزارهای کارآمدتر.
- دسترسی گستردهتر به مشتریان: بازارهای دیجیتال محدودیتهای جغرافیایی را از بین بردهاند.
- افزایش نرخ بازگشت سرمایه (ROI) با بهینهسازی کمپینها و هدفگذاری دقیقتر.
نمونه های تحول دیجیتال در کسب و کار:
تسلا: یکپارچگی تکنولوژیهای متنوع
تسلا با ترکیب هوش مصنوعی و IoT توانسته تجربهای بینظیر برای مشتریان خود فراهم آورد و خودروهای هوشمند را به بهترین شکل ممکن بازاریابی کند.
دیزنی: استفاده از دادهها برای بهبود خدمات
دیزنی با جمعآوری دادهها از پارکهای تفریحی خود، تجربه مشتریان را شخصیسازی کرده و بازگشت آنها را تضمین کرده است.
مکدونالدز: نوآوری در سرویسدهی
این برند با بهکارگیری کیوسکهای دیجیتالی و تحلیل رفتار مصرفکننده، تجربه خرید سریعتر و جذابتری ایجاد کرده است.
چالش های تحول دیجیتال
هرگاه سازمانی دچار تغییرات اساسی شود، انتظار می رود که چالش ها و مشکلات مختلفی را نیز تجربه کند. این امر در مورد تحول دیجیتال نیز صدق می کند و اگر این انتقال به آرامی اتفاق نیفتد، سازمان ها می توانند با چالش هایی روبرو شوند.
رایج ترین چالش های تحول دیجیتال عبارتند از:
1- فقدان استراتژی مدیریت تغییر سازمانی
مدیریت تغییر سازمانی به یک رویکرد سازمان یافته برای مدیریت تغییرات در یک سازمان، در این مورد، به مدیریت تحول دیجیتال اشاره دارد. ممکن است دشوار باشد، با این حال، بسیار مهم است. فقدان مدیریت تغییر سازمانی مناسب می تواند بر تحول دیجیتالی سازمان تأثیر منفی بگذارد و به همین دلیل یکی از دلایل اصلی نرخ بالای شکست است.
علاوه بر این، مدیریت تغییر سازمانی بر اجزای مختلف یک سازمان تمرکز دارد نه تنها بر یک. به عنوان مثال، از بالا شروع می شود و شامل تغییراتی در فرهنگ، طرز فکر، فرآیندها، ساختارها تا کل مدل کسب و کار است. داشتن یک استراتژی مدیریت تغییر قوی و مؤثر برای موفقیت حیاتی است زیرا احتمال دستیابی سازمان به اهداف تحول خود را افزایش می دهد.
2- عدم تخصص
هنگامی که یک سازمان به دنبال تحول دیجیتال است، فقدان تخصص می تواند سفر آن را تهدید کند. با توجه به پیچیدگی استراتژی های تحول دیجیتال، مجموعه مهارت و دانش مناسب برای اجرای تغییرات لازم مورد نیاز است.
سازمان ها فاقد کارکنانی با مهارت های کافی در روش های تحول دیجیتال، امنیت سایبری، معماری برنامه ها و سایر زمینه های مرتبط با فناوری اطلاعات و غیر IT هستند.
برخی از با ارزش ترین و پرتقاضاترین مهارت ها در این زمینه ها هستند:
- پردازش ابری
- هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی
- توسعه اپلیکیشن موبایل
- طراحی تجربه کاربری (UX).
- بلاک چین
- امنیت سایبری
- DevOps
یک راه برای پر کردن این شکاف مهارت دیجیتال، آموزش کارکنان است تا بتوانند با موفقیت خود را با انتقال دیجیتال سازگار کنند.
3- تکامل مستمر نیازهای مشتری
انتظارات و خواسته های مشتریان در نتیجه تحولات در حال تحول و بهبود خدمات به مشتریان پیشرفت کرده است و این امر برای بسیاری از سازمان ها با چالش مواجه است. حتی زمانی که سازمان ها سال ها تلاش خود را برای تحول دیجیتال انجام می دهند، نیازهای مشتریان میتواند در طول این مدت تغییر کند زیرا آنها دائماً به دنبال خدمات بصری تر و پیشرفته تر هستند. این بدان معنی است که برای پیاده سازی فناوری های دیجیتال جدید که تحولات مستمر نیازهای مشتری را برآورده می کند، به تلاش بیشتری نیاز است.
4- مقاومت درونی در برابر تغییر
علیرغم توانایی شگفت انگیزشان در سازگاری با تغییرات، انسان ها طبیعتاً تمایل دارند از راحتی و روتین لذت ببرند زیرا به آنها احساس امنیت میدهد. تغییرات، به ویژه تغییرات بزرگ، می تواند باعث ایجاد احساس ناراحتی در افراد شود و برای برخی استرس ایجاد کند و بر رفاه آنها تأثیر بگذارد. به همین دلیل است که وقتی سازمان ها در حال گذراندن تحول دیجیتال هستند، میتوانند پسرفت کارکنان را تجربه کنند.
بهترین راه برای رسیدگی به آن، درگیر نگه داشتن کارمندان در کل فرآیند و شفاف بودن با آنها است. علاوه بر این، رهبران باید بدانند که حتی زمانی که همه چیز را به درستی انجام می دهند، اگر دوره انتقال کوتاه باشد، همه تغییرات سریع و همه ابزارها، فرآیندها و فناوری های جدید می توانند بر عملکرد و کارایی آنها تأثیر بگذارند. به همین دلیل مهم است که با یک انتقال آهسته شروع کنید زیرا به افراد کمک می کند تا طرز فکر خود را تغییر دهند و برای تغییرات جدید آماده شوند.
5- نگرانی های امنیتی
همانطور که سازمان ها کار از راه دور، فرآیندهای دیجیتال و فناوری مبتنی بر ابر را اتخاذ میکنند، در معرض سطوح بالاتری از خطر قرار میگیرند. در نتیجه، آنها ملزم به اجرای اقدامات امنیتی بالاتر و بهبود امنیت سایبری خود برای دفاع از خود در برابر تهدیدات هستند. محافظت نکردن از داده ها و سایر دارایی های ارزشمند یک سازمان می تواند منجر به خطرات و پیامدهای منفی بزرگی شود.
6- محدودیت های بودجه
یکی دیگر از چالش های تحول دیجیتال، هزینه های بالای آن است. از آنجایی که این یک سرمایه گذاری عظیم است، سازمان ها باید بودجه را با دقت برنامه ریزی کنند و استراتژی ای ارائه دهند که به نیازهای مشتریان و سازمان ها پاسخ دهد.
چگونه با تحول دیجیتال بر چالش ها غلبه کنیم و موفق شویم؟
به گفته یک متخصص تحول دیجیتال، دنیس آکرمن، سه عامل مهم برای هر تحول دیجیتال موفق عبارتند از:
- استراتژی
- طرز فکر
- مهارت و تکنولوژی
تحول دیجیتال توانسته مرزهای نوینی در بازاریابی و تجارت باز کند و فرصتهای بیپایانی برای کسبوکارها فراهم آورد.
با پذیرش این تحول و استفاده از ابزارهای پیشرفته، برندها میتوانند جایگاه خود را تقویت کنند و تجربهای منحصربهفرد برای مشتریان خلق کنند.
اگر آمادهاید گام بعدی را بردارید، مشاورهها و دورههای آکادمی سمانه به نواز میتوانند شما را در این مسیر هدایت کنند.
دیدگاهتان را بنویسید